چرا از پرایمر بتن استفاده می‌کنیم؟

اگر سطح بتنی قرار است در تماس با خاک، رطوبت یا آب قرار بگیرد، اجرای مستقیم آن بدون لایه محافظ می تواند مسیر نفوذ رطوبت و املاح را باز بگذارد. پرایمر بتن برای آماده سازی و محافظت از سطح استفاده می شود و در نوع قیری، پس از خشک شدن یک لایه پیوسته روی بتن ایجاد می کند. این لایه علاوه بر چسبندگی به سطح، تماس مستقیم بتن با آب، نمک ها و یون های موجود در خاک را محدود می کند.

البته پرایمر بتن انواع مختلفی دارد و هر محصول برای یک سیستم اجرایی مشخص ساخته می شود. تمرکز این مقاله از بتن کاور روی پرایمر قیری بتن است محصولی که در عایق کاری فونداسیون، زیرزمین، دیوار حائل، تونل، پایه پل و سایر سطوح بتنی در تماس با خاک و رطوبت استفاده می شود.

پرایمر بتن چیست و چرا قبل از عایق کاری استفاده می شود؟

پرایمر بتن یک لایه اولیه است که پیش از اجرای پوشش یا عایق روی سطح بتنی قرار می گیرد. دلیل استفاده از آن به نوع محصول بستگی دارد. در پرایمرهای قیری هدف اصلی ایجاد پوششی چسبنده، مقاوم در برابر رطوبت و محافظ در برابر برخی عوامل مهاجم محیطی است.

سطح بتن کاملاً بسته و نفوذناپذیر نیست. وجود منافذ، خلل وفرج و قسمت های جاذب باعث می شود رطوبت و مواد موجود در محیط بتوانند با سطح تماس پیدا کنند. این موضوع در بخش هایی که پس از اجرا زیر خاک می روند مانند دیوار فونداسیون یا زیرزمین، اهمیت بیشتری دارد چون پس از خاک ریزی دسترسی به سطح برای تعمیر دشوار می شود.

پرایمر قیری پس از اجرا و خشک شدن، یک لایه انعطاف پذیر روی سطح تشکیل می دهد. در محصولات PWB 1400 و PWB 1000 بتن کاور این پوشش پس از تبخیر آب در آب حل نمی شود. در POB 2000 نیز حلال تبخیر شده و لایه قیری روی بتن باقی می ماند. هر سه محصول برای کاهش تماس سطح بتن با رطوبت، نمک ها، سولفات ها و یون های موجود در خاک معرفی شده اند. استفاده از پرایمر بخشی از سیستم محافظتی سطح بتن محسوب می شود.

پرایمر قیری بتن در چه قسمت هایی کاربرد دارد؟

یکی از سؤال های رایج این است که پرایمر بتن دقیقاً کجا استفاده می شود. کاربرد اصلی پرایمرهای قیری سطوحی است که در معرض رطوبت، خاک یا آب قرار دارند. فونداسیون یکی از متداول ترین محل های مصرف است. قسمت خارجی فونداسیون و دیوارهای زیرزمین پس از تکمیل پروژه معمولاً با خاک در تماس هستند و امکان رسیدن رطوبت و املاح خاک به سطح بتن وجود دارد. اجرای پرایمر قیری پیش از خاک ریزی می تواند یک لایه محافظ روی بتن ایجاد کند. همچنین می توان از این محصولات برای لوله های بتنی و سازه های واقع در مجاورت آب استفاده کرد.

مخازن نیز در فهرست کاربرد این محصولات قرار دارند اما نوع پوشش باید با شرایط واقعی مخزن، فشار آب و نوع تماس با مایع هماهنگ باشد. پرایمر قیری را نباید به صورت خودکار جایگزین هر سیستم آب بندی دیگری دانست. برای مثال اگر مشکل سازه یک ترک فعال یا درز حرکتی باشد باید ابتدا همان نقطه با روش متناسب با شرایط آن ترمیم یا آب بندی شود. در عمل پرایمر قیری بیشتر زمانی مطرح است که هدف محافظت سطحی بتن پیش از قرار گرفتن در معرض محیط مرطوب یا خاک باشد.

پرایمر پایه آب بهتر است یا پایه حلال؟

این سؤال پاسخ ثابتی ندارد. پایه آب یا پایه حلال بودن پرایمر باید با شرایط اجرای پروژه هماهنگ شود.

PWB 1400 و PWB 1000 بتن کاور هر دو امولسیون قیری پایه آب هستند. پیش از خشک شدن قابلیت رقیق شدن با آب دارند، غیرقابل اشتعال معرفی شده اند و بعد از تبخیر آب، پوشش مقاوم و انعطاف پذیری ایجاد می کنند که در آب حل نمی شود. برای هر دو محصول نیز چسبندگی به سطوح بتنی و فلزی و مقاومت در برابر نمک ها و یون های مخرب ذکر شده است.

در مقابلPOB 2000 بر پایه قیر و حلال های نفتی ساخته شده است. این محصول پس از تبخیر حلال، یک لایه مقاوم و انعطاف پذیر تشکیل می دهد و بتن کاور آن را برای اجرای هوای سرد نیز معرفی کرده است. از آنجا که POB 2000 قابل اشتعال است، هنگام اجرا باید از شعله، سیگار، جوشکاری و منابع ایجاد جرقه دور نگه داشته شود. بنابراین در محیطی که محدودیت استفاده از مواد قابل اشتعال وجود دارد محصولات پایه آب قابل بررسی هستند. در شرایط سرد نیز ویژگی POB 2000 می تواند در انتخاب محصول مطرح باشد.

پرایمر بتن چگونه اجرا می شود و چه مقدار مصرف دارد؟

اجرای پرایمر بتن معمولاً کار پیچیده ای نیست اما آماده بودن سطح اهمیت زیادی دارد. قبل از اجرا باید گردوغبار، چربی، آلودگی و قسمت های سست از روی بتن پاک شوند تا پرایمر بتواند به خوبی روی سطح قرار بگیرد و یک پوشش یکنواخت ایجاد کند. پرایمر معمولاً با قلم مو، غلتک یا ابزار مناسب روی سطح اجرا می شود. بسته به نوع محصول ممکن است قبل از مصرف نیاز به رقیق سازی داشته باشد یا به صورت مستقیم استفاده شود. در بسیاری از پروژه ها نیز اجرای بیش از یک لایه برای رسیدن به پوشش مناسب در نظر گرفته می شود.

مقدار مصرف پرایمر عدد ثابتی برای همه سطوح نیست. میزان جذب بتن، زبری سطح، تعداد لایه ها و نوع پرایمر روی مصرف نهایی تأثیر دارند. بتن های متخلخل و زبر معمولاً پرایمر بیشتری مصرف می کنند در حالی که روی سطح متراکم و صاف مقدار مصرف کمتر است. نکته اصلی این است که پرایمر باید تمام سطح موردنظر را به صورت یکنواخت بپوشاند و نقطه ای بدون پوشش باقی نماند. همچنین قبل از اجرای لایه بعدی یا ادامه عملیات باید زمان لازم برای خشک شدن پرایمر مطابق دستورالعمل همان محصول رعایت شود.

نتیجه گیری

دلیل استفاده از پرایمر بتن این است که سطح قبل از قرار گرفتن در معرض رطوبت، خاک و عوامل مهاجم، یک لایه محافظ مناسب داشته باشد. پرایمرهای قیری با ایجاد پوشش پیوسته روی بتن برای فونداسیون، زیرزمین، دیوار حائل، تونل، پایه پل، لوله های بتنی و برخی سازه های در تماس با آب استفاده می شوند.

بتن کاور از سال ۱۳۸۶ در حوزه محصولات شیمیایی ساختمان فعالیت دارد و در این گروه PWB 1000 و PWB 1400 پایه آب و POB 2000 پایه حلال را عرضه می کند. انتخاب بین این محصولات باید بر اساس محل اجرا، دمای محیط، محدودیت های ایمنی و شرایط سطح انجام شود. در نهایت نیز تمیز کردن و آماده سازی بتن، رعایت میزان مصرف و اجرای صحیح لایه ها به اندازه انتخاب خود پرایمر در کیفیت عایق کاری اهمیت دارد.