تاریخچه کامل شرکت هواپیمایی قشم ایر از ابتدا تا امروز (بروزرسانی 1405)

فصل اول: ریشه ها و آغازین گام ها (دوره فراز قشم 1372 تا 1385)

داستان شکل گیری شرکت هواپیمایی قشم ایر در اوایل دهه هفتاد شمسی، در قلب منطقه آزاد قشم، جایی که رویاهای بزرگ اقتصادی در حال شکل گیری بود، آغاز شد. این شرکت که در آن زمان با نام فراز قشم شناخته می شد، با چشم اندازی روشن برای ایفای نقش در توسعه حمل و نقل هوایی منطقه تاسیس گردید. در سال 1372، شرکت هواپیمایی فراز قشم به عنوان یک شرکت سهامی خاص، به شماره ثبت 494 و شناسه ملی 10800049144 در اداره ثبت شرکت ها و مالکیت های صنعتی و معنوی منطقه آزاد قشم به ثبت رسید.

فعالیت های اولیه این شرکت عمدتا بر اجاره هواپیما و ارائه خدمات حمل بار متمرکز بود. در آن سال ها، حمل و نقل هوایی بار، به ویژه در مناطق آزاد، از اهمیت ویژه ای برخوردار بود و فراز قشم توانست به سرعت جایگاه خود را در این حوزه پیدا کند. مدل کسب و کار اولیه، نشان دهنده رویکردی هوشمندانه و منعطف برای ورود به بازاری رقابتی و سرمایه بر بود. با گذشت زمان و تثبیت موقعیت شرکت در حوزه حمل بار، فراز قشم به تدریج به سمت حمل و نقل مسافر نیز گام برداشت.

در سال 1375، با انعقاد قراردادهای اجاره هواپیماهای مسافربری پهن پیکر، توسعه پروازهای مسافری این شرکت سرعت گرفت. ابتدا با تنها دو فروند هواپیما، فراز قشم پروازهای خود را در مسیرهای کلیدی آغاز کرد که از جمله آن ها می توان به خطوط پروازی تهران به قشم و تهران به دبی اشاره کرد. این مسیرها نه تنها نیازهای داخلی را پوشش می دادند بلکه راه را برای ارتباطات بین المللی نیز هموار می ساختند. این رشد ادامه یافت تا جایی که تا سال 1379، تعداد هواپیماهای در اختیار شرکت به هفت فروند افزایش یافت که نشان دهنده یک دوره موفقیت آمیز در گسترش ناوگان و شبکه پروازی بود. بنیانگذاران شرکت با درک صحیح از پتانسیل های منطقه آزاد قشم و نیازهای روزافزون به حمل و نقل هوایی، این ایرلاین را با هدف ارائه خدمات با کیفیت و نقش آفرینی در توسعه اقتصادی منطقه بنیان نهادند.

فصل دوم: دوران تحولات مالکیت و تغییرات ساختاری (1385 تا 1392)

پس از یک دوره رشد و تثبیت اولیه، شرکت هواپیمایی فراز قشم وارد مرحله ای جدید از تاریخ خود شد که با تغییرات عمده در مالکیت و ساختار همراه بود. این دوران، نقطه عطفی در مسیر تکاملی ایرلاین به شمار می رود. در سال 1385، مالکان اولیه شرکت فراز قشم، پس از سال ها تلاش و توسعه، تصمیم به واگذاری سهام و تغییر مالکیت شرکت گرفتند. این تصمیم، راه را برای ورود سرمایه گذاران جدید و یک دوره نوین در تاریخ این ایرلاین باز کرد.

در سال 1386، هلدینگ توسعه سورینت قشم، که متعلق به بابک زنجانی بود، مالکیت شرکت فراز قشم را بر عهده گرفت. با این انتقال، سهامداران اصلی شرکت تغییر کردند و شامل شرکت های هلدینگ توسعه سورینت قشم، هایدرو پونیک مهستان کیش، مجتمع تفریحی و تجاری تهران قدیم کیش، خدمات هوایی و زیارتی سورینت پرواز و صنایع غذایی فراز نمونه قشم شدند. این دوره با سرمایه گذاری های احتمالی و تلاش برای توسعه هرچه بیشتر ناوگان و مسیرهای پروازی همراه بود که به رشد نسبی شرکت منجر شد.

یکی از مهم ترین تغییرات در این دوره، تغییر نام رسمی شرکت بود. در تاریخ 18 دی ماه 1391، نام هواپیمایی فراز قشم رسما به هواپیمایی قشم تغییر یافت. این تغییر نام، با معرفی لوگو و برندینگ جدید همراه بود و نشان دهنده آغاز فصلی تازه در فعالیت های شرکت بود. شعار جدید ابرها را فرش راهتان خواهیم کرد نیز در همین دوره انتخاب شد که بازتاب دهنده رویکرد و جاه طلبی های جدید ایرلاین بود.

فصل سوم: دوره جدید و تثبیت (مالکیت وزارت نفت 1392 تا 1405)

دوران جدید در تاریخ قشم ایر با تغییر مالکیت مهمی رقم خورد که تاثیرات عمیقی بر ساختار، عملیات و استراتژی های این شرکت برجای گذاشت. با بازداشت بابک زنجانی در تاریخ 9 دی ماه 1392 و در پی انتقال اموال وی به وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران، مجموعه هواپیمایی قشم و تمامی شرکت های سهامدار آن نیز به مالکیت وزارت نفت درآمد. این واگذاری، نقطه عطفی حیاتی در تاریخ قشم ایر محسوب می شود.

از آن زمان تاکنون، وزارت نفت به عنوان مالک اصلی شرکت، نقش محوری در هدایت و نظارت بر فعالیت های آن ایفا کرده است. این تغییر مالکیت، نه تنها از نظر مالی و ساختاری، بلکه از منظر استراتژیک نیز اثرات قابل توجهی بر شرکت گذاشت و منجر به بازنگری در برنامه ها و اولویت ها شد. تحت مالکیت وزارت نفت، قشم ایر سیاست های جدیدی را در پیش گرفت که مهم ترین آن ها تمرکز بر نوسازی ناوگان، بهبود کیفیت خدمات و افزایش ایمنی پروازها بود.

فصل چهارم: ناوگان هوایی قشم ایر از گذشته تا امروز

ناوگان هوایی، قلب تپنده هر شرکت هواپیمایی است. تاریخچه قشم ایر نیز با توسعه و تنوع ناوگان آن گره خورده است که نقش مهمی در گسترش توانمندی ها و خدمات این ایرلاین داشته است. در ابتدای کار، این شرکت با اجاره هواپیما فعالیت خود را آغاز کرد. در گذشته، هواپیماهای ایلوشین 76 نیز در ناوگان قشم ایر حضور داشتند که عمدتا برای حمل بار با ظرفیت بالا در مسیرهای بین المللی نظیر تهران به شانگهای، تهران به استانبول، تهران به کابل، تهران به دبی و تهران به اسلام آباد مورد استفاده قرار می گرفتند.

در حال حاضر، ناوگان قشم ایر متشکل از ترکیبی از هواپیماهای باریک پیکر و پهن پیکر است که برای پروازهای داخلی و بین المللی به کار گرفته می شوند. این ناوگان شامل مدل های زیر است:

صنعت هوانوردی ایران، به ویژه در زمینه ناوگان، همواره با چالش های ناشی از تحریم های بین المللی دست و پنجه نرم کرده است. قشم ایر نیز از این قاعده مستثنی نبوده و برای نگهداری، تعمیر و نوسازی ناوگان خود با دشواری های زیادی روبرو بوده است. کمبود قطعات یدکی و محدودیت در دسترسی به فناوری های جدید، از جمله این چالش ها هستند. با این حال، شرکت با اتخاذ راهکارهای هوشمندانه، از جمله اتکا به توان متخصصان داخلی، همکاری با شرکت های دانش بنیان و برنامه ریزی دقیق برای نگهداری و استانداردسازی، کوشیده است تا ناوگان خود را در بهترین وضعیت عملیاتی نگه دارد و ایمنی پروازها را تضمین کند.

فصل پنجم: مقاصد پروازی و گسترش شبکه قشم ایر

گسترش شبکه پروازی، یکی از مهم ترین شاخص های رشد و پویایی هر شرکت هواپیمایی است. قشم ایر نیز در طول تاریخ خود، مسیری پربار در توسعه مقاصد پروازی داخلی و بین المللی طی کرده است. امروزه، قشم ایر یک شبکه پروازی گسترده دارد که شامل تعداد زیادی از شهرهای داخلی و خارجی می شود.

مقاصد داخلی

قشم ایر از مبداهای مختلف به بسیاری از فرودگاه های کشور پرواز دارد. برخی از مهم ترین مسیرهای داخلی عبارتند از:

• از مبدا تهران: آبادان، اهواز، اصفهان، ارومیه، بندرعباس، بندر چابهار، بندر ماهشهر، تبریز، خوی، زابل، زاهدان، سنندج، سهند، شیراز، قشم، کرمانشاه، کیش، مشهد و یزد.
• از مبدا اهواز: اصفهان، مشهد و تهران.
• از مبدا آبادان: تهران و مشهد.
• از مبدا اصفهان: قشم، بندر ماهشهر، کیش، مشهد، اهواز و تهران.
• از مبدا بندرعباس: ساری، تبریز و تهران.
• از مبدا بندر ماهشهر: اصفهان، شیراز، مشهد و تهران.
• از مبدا تبریز: شیراز، بندرعباس و تهران.
• از مبدا زاهدان: گرگان، مشهد و تهران.
• از مبدا زابل: مشهد.
• از مبدا ساری: بندرعباس.
• از مبدا شیراز: بندر ماهشهر، تبریز، تهران، مشهد و کیش.
• از مبدا قشم: گرگان، اصفهان، تبریز، کرمانشاه، مشهد و تهران.
• از مبدا کرمانشاه: بندرعباس، تهران، قشم و مشهد.
• از مبدا کیش: تهران، مشهد و اصفهان.
• از مبدا مشهد: زابل، بندر ماهشهر، شیراز، کیش، قشم، اصفهان، کرمانشاه، آبادان، اهواز، زاهدان و تهران.

شهرهایی مانند مشهد به عنوان پایتخت معنوی ایران، یکی از پرترددترین مقاصد پروازی قشم ایر هستند که سالانه میزبان میلیون ها زائر و مسافر است. جزایر کیش و قشم نیز به عنوان مناطق آزاد تجاری و تفریحی، مقاصد اصلی گردشگران داخلی هستند و قشم ایر با پروازهای متعدد، دسترسی به این بهشت های خلیج فارس را تسهیل کرده است.

مقاصد بین المللی

قشم ایر به شهرهای مهم در کشورهای مختلف نیز پرواز دارد که شامل مقاصد گردشگری، تجاری و مذهبی می شود:

• کشورهای عربی و همسایه: دبی (امارات)، بغداد، نجف و سلیمانیه (عراق)، منامه (بحرین)، شارجه و راس الخیمه (امارات). کلان شهرهایی مانند استانبول و دبی به عنوان قطب های تجاری و گردشگری منطقه، همواره مورد توجه مسافران ایرانی بوده و قشم ایر با ارائه پروازهای منظم، نیازهای سفرهای کاری و تفریحی را پوشش می دهد. همچنین پروازهای عتبات عالیات بخش مهمی از فعالیت های قشم ایر را تشکیل می دهد.
• قفقاز و آسیای مرکزی: تفلیس (گرجستان)، ایروان (ارمنستان)، باکو (آذربایجان)، آلماتی (قزاقستان).
• ترکیه: استانبول، ازمیر، آنکارا و اسپارتا.
• اروپا: مسکو و سن پترزبورگ و سوچی (روسیه)، وارنا و صوفیه (بلغارستان)، بخارست (رومانی)، بلگراد (صربستان)، زاگرب (کرواسی)، لارناکا (قبرس).
• آسیا (شرق و جنوب): گوآ (هندوستان)، بانکوک (تایلند).

فصل ششم: چالش ها، حوادث و درس آموزی ها در قشم ایر

هیچ ایرلاینی نمی تواند ادعا کند که در طول تاریخ خود، فارغ از چالش ها و حوادث بوده است. قشم ایر نیز در مقاطعی با نقص های فنی و حوادثی مواجه شده که هرچند اغلب بدون تلفات جانی بوده اند، اما درس های مهمی برای افزایش ایمنی و بازگرداندن اعتماد عمومی به همراه داشته اند.

حادثه پرواز آبادان به مشهد (فروردین 1400)

یکی از پربحث ترین رخدادها در تاریخ اخیر قشم ایر، به حادثه پرواز آبادان به مشهد در تاریخ 20 فروردین 1400 بازمی گردد. در این پرواز، تصاویری منتشر شد که نشان می داد بیش از 20 نفر از مسافران سرپا ایستاده اند، آن هم در شرایط وخیم شیوع ویروس کرونا. این اتفاق نه تنها پروتکل های بهداشتی را نقض می کرد، بلکه ایمنی پرواز را نیز به مخاطره می انداخت و واکنش های گسترده ای را در رسانه ها و افکار عمومی برانگیخت. قشم ایر در جوابیه خود توضیح داد که به دلیل نقص فنی و تغییر نوع هواپیما از ایرباس A320 به RJ، و به منظور جلوگیری از تاخیرات طولانی، با رضایت شخصی مسافران و ارائه تست منفی کرونا، این جابجایی صورت گرفته است. همچنین این شرکت اعلام کرد که پرواز با 15 صندلی خالی انجام شده و خانواده ها کنار هم مستقر شده اند و به درخواست انصراف دهندگان نیز هزینه بلیط بازگردانده شده است.

نقص های فنی و سوانح پیشین (1394 تا 1395)

پیش از حادثه آبادان به مشهد، قشم ایر نیز مانند بسیاری از شرکت های هواپیمایی، شاهد بروز برخی نقص های فنی و سوانح بوده است. نکته حائز اهمیت این بود که در تمامی این موارد، به لطف عملکرد حرفه ای خلبانان و کادر پروازی، تلفات جانی یا آسیب جدی به مسافران گزارش نشده است. برخی از این حوادث عبارتند از:

• فروردین 1394 (پرواز استانبول به تهران): انفجار در موتور سمت راست هواپیما هنگام برخاستن که منجر به توقف پرواز و بازگشت هواپیما به باند شد.
• تیر 1394 (پرواز ارومیه به تهران): مشاهده دود در کابین خلبان که به لغو پرواز و انتقال هواپیما به پارکینگ انجامید.
• فروردین 1395 (پرواز تهران به نجف): بروز نقص فنی در لاستیک هواپیما که مانع از فرود در فرودگاه نجف شد و هواپیما به تهران بازگشت.
• مهر 1395 (پرواز قشم به مشهد): نقص فنی پس از برخاستن که خلبان را مجبور به حدود یک ساعت پرواز در آسمان قشم و سپس فرود اضطراری در فرودگاه قشم کرد.

فصل هفتم: خدمات، ویژگی ها و دستاوردهای دیگر

فراتر از تاریخچه تاسیس و تحولات مالکیت، قشم ایر در طول فعالیت خود، خدمات متنوعی را ارائه داده و دستاوردهایی نیز در عرصه های مختلف کسب کرده است که در ادامه به آن ها پرداخته می شود.

کلاس های پروازی و خدمات

قشم ایر به منظور ارائه خدمات متنوع و پاسخگویی به نیازهای مختلف مسافران، کلاس های پروازی متفاوتی را ارائه می دهد:

• بیزینس کلاس: این کلاس پروازی عمدتا در برخی پروازهای بین المللی قشم ایر موجود است. صندلی های بیزینس کلاس بزرگ تر و راحت تر هستند و فضای بیشتری برای استراحت مسافران فراهم می آورند. خدمات پذیرایی در این کلاس نیز معمولا شامل منوی متنوع تر و سرویس دهی اختصاصی تر است که تجربه سفری دلپذیرتر را، به ویژه در پروازهای طولانی، برای مسافران به ارمغان می آورد.
• اکونومی کلاس: این کلاس پروازی، که در تمامی پروازهای داخلی و بسیاری از پروازهای بین المللی ارائه می شود، شامل صندلی های استاندارد به همراه یک وعده غذای رایگان است. قشم ایر همواره تلاش کرده است تا با حفظ استانداردهای پذیرایی و خدمات درون پروازی، سفری راحت و اقتصادی را برای تمامی مسافران خود فراهم آورد.

اسپانسرینگ ورزشی و همکاری ها

در سال 1402، شرکت هواپیمایی قشم ایر به عنوان اسپانسر باشگاه فوتبال پرسپولیس انتخاب شد. این همکاری، منجر به اختصاص یکی از هواپیماهای ایرباس A300-600 این شرکت با شماره ثبت EP-FQM به عنوان هواپیمای اختصاصی باشگاه پرسپولیس تهران شد. این اقدام، نه تنها برای هر دو طرف مزایای تبلیغاتی داشت، بلکه نشانه ای از ورود ایرلاین به حوزه های دیگر اجتماعی و فرهنگی نیز بود. هرچند مدتی پس از آن، با تغییر رنگ آمیزی این هواپیما، لوگوی باشگاه پرسپولیس حذف گردید، اما این تجربه همکاری همچنان در تاریخ قشم ایر و باشگاه پرسپولیس ثبت شده است.

فصل هشتم: راهنمای مسافران و اطلاعات تکمیلی

برای مسافرانی که قصد سفر با قشم ایر را دارند، آگاهی از روش های خرید بلیط، قوانین پرواز و راه های ارتباطی با شرکت از اهمیت بالایی برخوردار است. این اطلاعات، تجربه سفر را برای آنان تسهیل می بخشد.

روش های خرید بلیط و قوانین پرواز

در گذر زمان، روش های خرید بلیط هواپیما دستخوش تحولات زیادی شده اند. در گذشته، دفاتر فروش فیزیکی تنها راه تهیه بلیط بودند، اما امروزه مسافران می توانند به راحتی از طریق سامانه های آنلاین اقدام به خرید بلیط قشم ایر کنند. وب سایت رسمی قشم ایر و سامانه های آنلاین رزرو بلیط به صورت 24 ساعته خدمات ارائه می دهند و مسافران می توانند با وارد کردن مبدا، مقصد و تاریخ پرواز، بلیط مورد نظر خود را رزرو و خریداری کنند. علاوه بر این، خرید از طریق آژانس های مسافرتی نیز همچنان امکان پذیر است.

رعایت زمان بندی حضور در فرودگاه از جمله نکات کلیدی برای مسافران است. توصیه می شود مسافران برای پروازهای داخلی حداقل 1 ساعت و 30 دقیقه و برای پروازهای خارجی حداقل 3 ساعت قبل از زمان پرواز، به باجه پذیرش مراجعه کنند. باجه های پذیرش مسافر برای پروازهای داخلی 20 دقیقه و برای پروازهای خارجی 60 دقیقه قبل از پرواز بسته می شوند و شرکت هیچ مسئولیتی در قبال مسافرانی که دیرتر حاضر شوند، نخواهد پذیرفت. تمامی پروازهای داخلی قشم ایر از ترمینال دو فرودگاه مهرآباد و پروازهای خارجی و عتبات عالیات از فرودگاه امام خمینی انجام می پذیرد.

مقررات بار و مسئولیت شرکت

مسافران مجاز به حمل مقدار مشخصی بار دستی و تحویلی هستند. بار تحویلی به چمدان هایی گفته می شود که در قسمت بار هواپیما قرار می گیرند و مسافر در طول پرواز به آن ها دسترسی ندارد. بار دستی شامل کیف ها و وسایل کوچکی است که مسافر می تواند به داخل کابین ببرد. اقلامی مانند پالتو، شال، چتر، کیف دستی، کتاب، دوربین عکاسی کوچک، گهواره و غذای کودک، صندلی تاشو و عصای بیمار، و یک دستگاه لپ تاپ جزو بار دستی مجاز محسوب می شوند. با این حال، حمل اشیاء خطرناک مانند گازهای متراکم شده، مواد خورنده، منفجره، قابل اشتعال، رادیواکتیو، اکسیدکننده و سموم در جامه دان مسافر ممنوع است.

نوزادان زیر دو سال معمولا اجازه حمل یک چمدان کوچک و یک کالسکه تاشو را دارند، اما بهتر است مسافران قبل از پرواز، قوانین دقیق را از شرکت هواپیمایی استعلام کنند. مسئولیت شرکت در قبال فقدان، تاخیر یا خسارت جامه دان، طبق قوانین بین المللی محدود است، مگر اینکه از قبل ارزش بالای آن اعلام و هزینه اضافی پرداخت شده باشد. در صورت مفقود شدن بار، مسافر باید بلافاصله در مقصد به واحد امور جامه دان مراجعه کرده و تشکیل پرونده دهد. قشم ایر هیچ مسئولیتی در قبال مفقود شدن اقلام با ارزش (جواهرات، وجه نقد، مدارک شناسایی) در جامه دان های پذیرش شده نخواهد داشت و توصیه می شود این اقلام در کیف دستی همراه مسافر باشند. میزان دقیق مجاز بار بسته به کلاس پروازی و نوع بلیط متفاوت است و مسافران باید پیش از حرکت به فرودگاه، بلیط خود را به دقت بررسی کنند.

راه های ارتباطی با قشم ایر

• تلفن گویا: 98+21-47999
• دفتر نمایندگی تهران: تهران، جاده مخصوص کرج، روبروی سه راه فرودگاه مهرآباد، خیابان شهید ریاحی، پلاک 12.
• دفتر مرکزی قشم: جزیره قشم، بلوار امام قلی خان، میدان گل ها، شرکت بین المللی هتل های سورینت قشم.
• وب سایت رسمی: www.qeshm-air.com
• پست الکترونیک: info.qeshm@qeshm-air.com

سوالات متداول درباره شرکت هواپیمایی قشم ایر

نتیجه گیری

سفر تاریخی شرکت هواپیمایی قشم ایر، از روزهای آغازین با نام فراز قشم در سال 1372 تا جایگاه کنونی آن به عنوان یکی از ایرلاین های مهم ایران، داستانی است از پویایی، چالش پذیری و تلاش مداوم برای پیشرفت. این شرکت در طول این سال ها، تغییرات عمده ای در مالکیت، توسعه ناوگان، و گسترش شبکه های پروازی داخلی و بین المللی تجربه کرده است. از دوران فعالیت های اولیه در منطقه آزاد قشم، تا مالکیت هلدینگ سورینت قشم و در نهایت انتقال به وزارت نفت، هر دوره با فراز و نشیب های خاص خود همراه بوده است.

با وجود چالش های متعددی نظیر تحریم ها و حوادثی که در طول مسیر به وجود آمده اند، قشم ایر با اتکا به استانداردهای ایمنی، سرمایه گذاری در نوسازی ناوگان و آموزش پرسنل، توانسته است جایگاه خود را در صنعت هوانوردی ایران تثبیت کند. تاکید بر بهبود خدمات درون پروازی، گسترش مقاصد و توجه به رضایت مسافر، از جمله ویژگی هایی است که این ایرلاین را به سوی آینده ای روشن تر سوق می دهد. قشم ایر با تعهد به ایمنی، نوآوری و ارتقاء مستمر خدمات، همچنان به پرواز در آسمان های ایران و فراتر از آن ادامه می دهد و می کوشد تا انتخابی قابل اعتماد و مطمئن برای مسافران باشد.