تاریخچه کلیسای ناجی در خون

کلیسای ناجی در خون، نگین معماری و یادبودی تاریخی در قلب سن پترزبورگ روسیه، پس از ترور خشونت بار امپراتور الکساندر دوم در سال ۱۸۸۱ بنا نهاده شد. این بنا که با نام رسمی کلیسای رستاخیز مسیح نیز شناخته می شود، نمادی از وفاداری به سنت های معماری روسی و ادای احترام به «تزار آزادی بخش» است. این شاهکار هنری نه تنها به دلیل معماری بی نظیر و موزاییک های خیره کننده اش، بلکه به خاطر داستان غم انگیزی که در پس نام گذاری اش نهفته، بازدیدکنندگان را از سراسر جهان به خود جذب می کند و آن ها را در سفری عمیق به گذشته ی پرفرازونشیب روسیه همراه می سازد.

ناظر از دور، گنبدهای پیازی شکل و رنگارنگ کلیسای ناجی در خون را می بیند که مانند جواهری درخشان بر فراز شهر قد علم کرده اند. این کلیسا که بر کرانه کانال گریبایدوف آرمیده، نه فقط یک بنای مذهبی، بلکه موزه ای زنده از تاریخ، هنر و مهندسی است که هر ساله میلیون ها گردشگر را به سوی خود فرامی خواند. روایت این کلیسا، داستانی از تبدیل تراژدی به زیبایی است؛ جایی که خون ریخته شده بر سنگ فرش، الهام بخش خلق یکی از باشکوه ترین شاهکارهای معماری جهان شد. در ادامه، سفری جامع به عمق تاریخچه، شگفتی های معماری، تزئینات هنری بی بدیل و نکات کاربردی برای بازدید از این مکان بی نظیر خواهیم داشت.

ریشه های خونین: داستان نامگذاری و سرآغاز یک کلیسا

کلیسای ناجی در خون کجاست و چرا این نام را دارد؟

کلیسای ناجی در خون با شکوه و عظمت خود در شهر سن پترزبورگ، پایتخت فرهنگی روسیه، بر روی کانال گریبایدوف (Griboyedov Canal) قرار گرفته است. موقعیت آن در مرکز تاریخی شهر، درست در کنار پل کنوشنی (Konyushenny Bridge)، آن را به یکی از شاخص ترین نمادهای شهری تبدیل کرده است. این کلیسا که در واقع با نام رسمی کلیسای رستاخیز مسیح شناخته می شود، به دلیل اتفاقی هولناک و تاریخی، در میان مردم به نام «کلیسای ناجی در خون» یا «کلیسای ناجی خون ریخته شده» شهرت یافته است؛ نامی که عمق تراژدی ای را که منجر به ساخت آن شد، بازگو می کند.

داستان نامگذاری این کلیسا به اول مارس ۱۸۸۱ بازمی گردد. در آن روز، امپراتور الکساندر دوم، ملقب به «تزار آزادی بخش»، پس از امضای فرمانی برای ایجاد اصلاحات مشروطه و لیبرال، در حال بازگشت از یک رژه نظامی به سمت کاخ زمستانی خود بود. او که به خاطر لغو نظام سرف داری (رعیت داری) و اصلاحات گسترده قضایی و نظامی محبوبیت فراوانی در میان مردم کسب کرده بود، در عین حال با مخالفت های شدیدی از سوی گروه های انقلابی مواجه بود. گروه انقلابی «نارودنایا ولیا» (اراده مردم)، که به دنبال سرنگونی حکومت تزاری بودند، توطئه ای را برای ترور امپراتور طراحی کرده بودند. هنگامی که کالسکه الکساندر دوم از کنار کانال گریبایدوف می گذشت، انقلابیون دو بمب به سمت آن پرتاب کردند. بمب اول تنها به کالسکه آسیب رساند، اما بمب دوم، که توسط ایگناسی گرینویتسکی پرتاب شد، مستقیماً به پای امپراتور اصابت کرد و او را به شدت مجروح ساخت. خون الکساندر دوم بر سنگ فرش کنار کانال جاری شد و او دقایقی بعد در کاخ درگذشت و تاریخ روسیه را برای همیشه دگرگون کرد. این مکان دقیق، نقطه آغازین داستان کلیسای ناجی در خون شد.

تصمیم الکساندر سوم و چالش های اولیه

الکساندر سوم، پسر و جانشین الکساندر دوم، پس از این واقعه غم انگیز و به منظور ادای احترام به پدر فقید خود، دستور ساخت بنایی یادبودی را در محل دقیق ترور صادر کرد. این تصمیم نه تنها حرکتی احساسی برای بزرگداشت یاد پدر بود، بلکه نمادی از قدرت و ثبات تزاری در برابر موج فزاینده فعالیت های انقلابی و تهدیدات داخلی محسوب می شد. الکساندر سوم به جای یک یادبود ساده، دستور ساخت کلیسایی باشکوه را داد تا هم مرثیه ای برای پدرش باشد و هم بیانیه ای قاطع از حاکمیت دودمان رومانوف بر روسیه.

آغاز ساخت کلیسا در سال ۱۸۸۳، با چالش های مهندسی بزرگی روبرو بود. محل انتخاب شده برای ساخت، در کنار کانال گریبایدوف، زمینی باتلاقی و سست داشت که ساخت یک بنای عظیم و سنگین را دشوار می ساخت. مهندسان و معماران برای اولین بار در سن پترزبورگ مجبور شدند از نوآوری های ساختمانی چشمگیری استفاده کنند. آن ها برای استحکام بخشیدن به فونداسیون، از بتن و تیرهای فولادی بهره بردند تا بتوانند وزن عظیم کلیسا را بر روی زمین ناپایدار تحمل کنند. این تکنیک های پیشرفته مهندسی، کلیسا را قادر ساخت تا در طول زمان در برابر شرایط سخت محیطی پایداری خود را حفظ کند. یکی از نکات برجسته در ساخت این کلیسا، تصمیم برای حفظ دقیق محل ترور بود. بخشی از نرده های کنار کانال و سنگ فرش خیابان که شاهد ریخته شدن خون امپراتور بود، به دقت در داخل فضای کلیسا قرار گرفت و بر روی آن محفظه ای یادبود ساخته شد تا بازدیدکنندگان برای همیشه بتوانند این مکان مهم تاریخی را مشاهده کنند و این تراژدی را به یاد آورند.

۲۴ سال تلاش: معماری بی نظیر و هنر اصیل روسی

طولانی ترین پروژه ساختمانی سن پترزبورگ

ساخت کلیسای ناجی در خون، پروژه ای عظیم و زمان بر بود که از سال ۱۸۸۳ آغاز شد و تا سال ۱۹۰۷، یعنی به مدت ۲۴ سال به طول انجامید. این مدت زمان طولانی، آن را به یکی از طولانی ترین پروژه های ساختمانی در تاریخ سن پترزبورگ تبدیل کرد. دلایل این تأخیر را می توان در پیچیدگی های طراحی، جزئیات بی نظیر و فوق العاده دقیق تزئینات داخلی و خارجی، و همچنین مشکلات مالی که گهگاه پروژه با آن ها دست و پنجه نرم می کرد، جستجو کرد. هر گوشه از این کلیسا، شاهدی بر دقت و وسواس بی اندازه معماران و هنرمندان در خلق یک شاهکار بی نظیر است.

سبک معماری: بازگشت به هویت ملی روسیه

الکساندر سوم با انتخابی آگاهانه و سیاسی، دستور داد که کلیسا به سبک احیای روسی (Russian Revival) ساخته شود. این تصمیم در تضاد کامل با سبک های رایج معماری آن زمان در سن پترزبورگ، یعنی باروک و نئوکلاسیک، بود که غالباً از الگوهای اروپای غربی الهام می گرفتند. هدف از این انتخاب، تأکید بر هویت ملی و ریشه های فرهنگی روسیه در مواجهه با نفوذ رو به رشد غربی و همچنین تقویت حس ملی گرایی در میان مردم بود. معماران اصلی این پروژه، آلفرد پارلاند (Alfred Parland) و ایگناتی مالیشف (Ignaty Malyshev)، با الهام از کلیسای سنت باسیل در مسکو و کلیساهای قرن ۱۷ روسیه، این شاهکار را طراحی کردند. این سبک، با ویژگی های خاص خود نظیر گنبدهای پیازی شکل، تزئینات پرکار و رنگ های غنی، نمادی از روح سنتی و معنوی روسیه شد.

نمای بیرونی: سمفونی رنگ ها و نمادگرایی گنبدها

نمای بیرونی کلیسای ناجی در خون، به خودی خود یک اثر هنری خیره کننده است که چشم هر بیننده ای را به خود جلب می کند. گنبدهای پیازی شکل و رنگارنگ آن، که تعدادشان به پنج گنبد می رسد، از دور مانند تاجی درخشان بر سر شهر سن پترزبورگ می درخشند. بلندترین گنبد، به ارتفاع ۸۱ متر، نمادی از سال ۱۸۸۱، سال ترور الکساندر دوم است که یادآور این واقعه غم انگیز تاریخی است.

رنگ ها در این معماری، تنها جنبه زیبایی شناختی ندارند، بلکه دارای مفاهیم عمیق معنوی هستند: گنبد طلایی نماد بهشت و نور الهی، گنبدهای آبی نماد حقیقت الهی و آسمان، سبز نماد زندگی ابدی و سرسبزی، و قرمز نماد شهادت و از خودگذشتگی. مصالح به کار رفته در نمای بیرونی نیز خود داستان سرا هستند؛ آجر قرمز و سفید، کاشی های لعاب دار، سرامیک های طرح دار و بیش از ۲۰ نوع سنگ نیمه قیمتی و تزئینی، از جمله مالاکیت و یشم، با هنرمندی تمام در کنار یکدیگر قرار گرفته اند تا یک بافت بصری غنی و پیچیده را ایجاد کنند. پنجره های قوس دار، طاق های تزئینی و جزئیات فراوان دیگر، همگی به این هارمونی بصری کمک می کنند.

«کلیسای ناجی در خون با گنبدهای پیازی و رنگارنگش، نه تنها یک بنای مذهبی، بلکه یادبودی تاریخی و شاهکاری هنری است که هر ساله میلیون ها گردشگر را به تور روسیه جذب می کند و به عنوان یکی از بزرگترین موزه های موزاییک جهان، داستانی از رنج و رستاخیز را روایت می کند.»

برج ناقوس کلیسا، واقع در گوشه جنوب غربی بنا، با نقش های هندسی پیچیده و کاشی کاری های رنگارنگ تزئین شده است. این برج نه تنها از لحاظ عملکردی برای به صدا درآوردن ناقوس ها در مناسبت های خاص کاربرد داشت، بلکه از لحاظ نمادین، ارتباط بین عالم خاکی و آسمانی را نشان می داد. محیط اطراف کلیسا نیز با دقت تمام طراحی شده است؛ باغچه های پرگل در فصل های گرم، زیبایی بنا را دوچندان می کنند و پل های کوچک روی کانال گریبایدوف، زوایای دید متفاوتی از این بنای باشکوه را در اختیار بازدیدکنندگان قرار می دهند و تأثیری ماندگار در ذهن هر بیننده ای به جا می گذارند.

بهشت زمینی: شگفتی های داخلی و موزه موزاییک

قلب تپنده کلیسا: محل ترور الکساندر دوم

درست در مرکز کلیسای ناجی در خون، محفظه ای ویژه با نرده های نقره ای ظریف و سنگ های نیمه قیمتی چشم نواز قرار گرفته است که به «Canopy» معروف است. این محفظه، قلب تپنده کلیسا و یادآور لحظه سرنوشت سازی است که الکساندر دوم جان خود را از دست داد. این بخش به گونه ای طراحی شده که سنگ فرش اصلی خیابان، همان جایی که خون امپراتور بر آن ریخته شد، با تمام آثار خود، در داخل کلیسا حفظ شده است. بر بالای این محفظه، ساختاری پیچیده و باشکوه از یاقوت، لاجورد و دیگر سنگ های قیمتی قرار دارد که با تصاویر فرشتگان و قدیسان تزئین شده و حال و هوایی از تقدس و احترام را به این مکان می بخشد. دیدن این بخش، احساسات بازدیدکنندگان را به شدت تحت تأثیر قرار می دهد و آن ها را به تفکر درباره تاریخ پرحادثه روسیه و پیامدهای آن وا می دارد.

بزرگترین مجموعه موزاییک جهان

ورود به داخل کلیسای ناجی در خون، مانند گام نهادن به بهشتی از رنگ و نور است. بیش از ۷۵۰۰ متر مربع از سطح داخلی کلیسا، شامل دیوارها، ستون ها و سقف ها، با موزاییک های ظریف و پرکار پوشیده شده است؛ رکوردی که این کلیسا را به یکی از بزرگترین مجموعه های موزاییک در جهان تبدیل می کند. این موزاییک ها توسط برجسته ترین هنرمندان آن دوره از جمله ویکتور وازنتسوف (Viktor Vasnetsov)، میخاییل وروبل (Mikhail Vrubel) و آندری ریابوشکین (Andrey Ryabushkin) طراحی و اجرا شده اند. هر تکه سنگ و شیشه، با دقت و وسواس بی مانندی در کنار هم قرار گرفته تا صحنه های جامع و باشکوهی از عهد جدید، تصاویر قدیسان روسی، داستان های خلقت، میلاد و تصلیب مسیح را روایت کند. هنرمندان با استفاده از تکنیک های خاص و به کارگیری تکه های ریز سنگ در سایه های مختلف، عمق و بعد بی نظیری به تصاویر بخشیده اند که جلوه ای سه بعدی و زنده به کل فضا می دهد.

دیوار ایکونوستاسیس (Iconostasis)

دیوار ایکونوستاسیس، جداکننده صحن اصلی کلیسا از محراب مقدس، در کلیسای ناجی در خون به خودی خود یک شاهکار هنری است. این دیوار که از مرمر ایتالیایی و یشم سیبری ساخته شده، با موزاییک های ظریفی از مسیح پانتوکراتور، مریم مقدس و یحیی تعمیددهنده تزئین شده است. پیچیدگی طراحی و اجرای این بخش، خیره کننده است و جزئیات آن به قدری دقیق است که هر بیننده ای را به تحسین وا می دارد. رنگ های درخشان و ترکیب هنرمندانه سنگ ها، ایکونوستاسیس را به کانون توجه در داخل کلیسا تبدیل کرده است.

سقف و گنبدهای داخلی: مسیح پانتوکراتور و بازی نور

سقف کلیسا و داخل گنبدهای آن نیز به طور کامل با موزاییک پوشیده شده اند، که گویی آسمانی از تصاویر مقدس را بر فراز سر بازدیدکنندگان گسترانده اند. در مرکز گنبد اصلی، تصویر عظیمی از مسیح پانتوکراتور (حاکم بر همه) به قطر ۱۰ متر قرار دارد که یکی از بزرگترین موزاییک های سقفی در جهان است. این تصویر باشکوه، با نگاهی مهربان اما مقتدر، بر تمام فضای کلیسا نظاره می کند. بازی نور طبیعی که از پنجره های زیر گنبد به داخل می تابد، جلوه ای خاص به موزاییک ها می بخشد. این نور، رنگ ها را زنده می کند و با هر تغییر در زاویه تابش، تصاویر موزاییکی به گونه ای متفاوت می درخشند و احساسی از حضور الهی را القا می کنند.

کف پوش: شاهکاری از سنگ های قیمتی

حتی کف کلیسا نیز خود یک اثر هنری بی نظیر است. در ساخت کف پوش کلیسای ناجی در خون، از بیش از ۴۵ نوع سنگ مرمر از ایتالیا، روسیه و منطقه اورال استفاده شده است. این سنگ های قیمتی با دقت تمام برش خورده و در طرح های هندسی پیچیده و زیبا در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. در برخی از بخش ها، سنگ های نیمه قیمتی نظیر مالاکیت، لاجورد و یشم نیز به کار رفته اند که با درخشش خاص خود، به زیبایی کف پوش می افزایند. نقاط دایره ای قرمز رنگی که بر روی سنگ های مرمر کف قرار دارند، به طور نمادین محل دقیق ترور الکساندر دوم و ریخته شدن خون او را نشان می دهند و داستان غم انگیز این مکان را برای همیشه زنده نگه می دارند.

از غفلت تا رستاخیز: دوران شوروی و بازسازی عظیم

سال های تاریک پس از انقلاب ۱۹۱۷

پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ و به قدرت رسیدن بلشویک ها، دوره تاریکی برای کلیسای ناجی در خون آغاز شد. حکومت جدید که به شدت ضد مذهبی بود، کلیساها را به عنوان نمادهای حکومت تزاری و دین، تعطیل و بسیاری از آن ها را تخریب کرد. کلیسای ناجی در خون نیز از این قاعده مستثنی نبود. در دهه ۱۹۳۰، این کلیسا به انباری برای سبزیجات و وسایل مورد نیاز تبدیل شد و سال ها در بی توجهی و غفلت به سر برد. اوج بی حرمتی به این بنا در دوران جنگ جهانی دوم و محاصره لنینگراد (سن پترزبورگ امروزی) بود. در آن سال های سخت و تلخ، کلیسا به سردخانه ای برای نگهداری اجساد قربانیان محاصره تبدیل شد و سپس به انباری برای مواد غذایی و تجهیزات مورد نیاز شهر محاصره شده. در آن دوران، لقب توهین آمیز «ناجی در سیب زمینی» به این کلیسای باشکوه داده شد که خود گویای عمق رنج و بی توجهی به آن بود.

کشف بمب عمل نکرده و معجزه ای پنهان

در طول محاصره لنینگراد، اتفاقی حیرت انگیز رخ داد که می توان آن را معجزه ای پنهان نامید. یک بمب بزرگ آلمانی در نزدیکی گنبد اصلی کلیسا فرود آمد، اما به طرز معجزه آسایی منفجر نشد. این بمب به مدت ۲۰ سال در داخل کلیسا، پنهان از چشم همگان، باقی ماند. تنها در حین بازسازی های گسترده کلیسا، در دهه ۱۹۶۰، این بمب کشف و به آرامی خنثی شد. این ماجرا نه تنها به عنوان یک داستان باورنکردنی در تاریخ کلیسا ثبت شد، بلکه نمادی از مقاومت و سرسختی این بنا در برابر ویرانی ها و گذر زمان شد.

بازسازی گسترده و بازگشایی به عنوان موزه

سرانجام در سال ۱۹۷۰، پس از سال ها ویرانی و بی توجهی، مدیریت کلیسای ناجی در خون به موزه ایساکیوسکی (St. Isaac’s Cathedral Museum) سپرده شد و روند بازسازی گسترده و بسیار دشوار آن آغاز گردید. این بازسازی عظیم، ۲۷ سال به طول انجامید و هزینه های هنگفتی را در برداشت. هنرمندان و متخصصان بسیاری با دقت و فداکاری بی مانند، به مرمت موزاییک های آسیب دیده، بازسازی بخش های تخریب شده معماری و احیای شکوه از دست رفته کلیسا پرداختند. پس از سه دهه تلاش بی وقفه، کلیسای ناجی در خون سرانجام در سال ۱۹۹۷، شش سال پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، مجدداً بازگشایی شد. اما این بار نه به عنوان یک کلیسای فعال مذهبی، بلکه به عنوان یک موزه باشکوه که تاریخ، هنر و معماری روسیه را برای جهانیان به نمایش می گذارد. این بازگشایی، نمادی از رستاخیز یک بنای تاریخی و فرهنگی از دل ویرانی و فراموشی بود.

برنامه ریزی برای بازدید: نکات کاربردی برای گردشگران

ساعات بازدید

کلیسای ناجی در خون یکی از پربازدیدترین جاذبه های سن پترزبورگ است و برای تجربه بهتر، آگاهی از ساعات بازدید ضروری است. این موزه معمولاً همه روزه به جز چهارشنبه ها پذیرای بازدیدکنندگان است. در فصول عادی، ساعات کاری از ۱۰:۳۰ صبح تا ۱۸:۰۰ عصر است. اما در فصل تابستان، از ۱ می تا ۳۰ سپتامبر، ساعات بازدید تمدید شده و تا ۲۲:۳۰ شب ادامه می یابد که فرصت مناسبی برای تماشای کلیسا در نور غروب و شب فراهم می کند. آخرین زمان ورود معمولاً یک ساعت قبل از بسته شدن موزه است، بنابراین برنامه ریزی دقیق برای ورود به موقع حائز اهمیت است.

هزینه بلیط و تخفیف ها

هزینه ورودی برای بزرگسالان ۴۵۰ روبل است. دانشجویان با ارائه کارت دانشجویی معتبر بین المللی و بازنشستگان با ارائه مدارک مربوطه می توانند از تخفیف های ویژه بهره مند شوند. همچنین، کودکان زیر ۷ سال به صورت رایگان می توانند از کلیسا بازدید کنند. خرید بلیط به صورت آنلاین از وبسایت های معتبر می تواند در روزهای شلوغ، به خصوص در فصل اوج گردشگری، از ایستادن در صف های طولانی جلوگیری کرده و زمان شما را بهینه سازد. راهنمای صوتی نیز به چندین زبان مختلف از جمله انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، اسپانیایی و ایتالیایی موجود است که با پرداخت هزینه ۲۰۰ روبل به بلیط ورودی، اطلاعات جامع و ارزشمندی را درباره تاریخچه، معماری و هنرهای تزئینی کلیسا ارائه می دهد.

خدمات و امکانات

کلیسای ناجی در خون تلاش می کند تا تجربه بازدیدکنندگان را هرچه لذت بخش تر کند. در محوطه کلیسا، فروشگاه سوغاتی برای تهیه یادگاری هایی از سفر، مانند کتاب ها، کارت پستال ها و صنایع دستی مرتبط با کلیسا وجود دارد. یک کافه کوچک نیز در نزدیکی ورودی برای نوشیدنی ها و تنقلات سبک آماده خدمت رسانی است. سرویس های بهداشتی تمیز و رایگان نیز در دسترس بازدیدکنندگان قرار دارد.

نکات مهم برای بازدیدکنندگان

با توجه به ماهیت تاریخی و مذهبی این بنا، رعایت نکات خاصی در حین بازدید ضروری است. بازدیدکنندگان باید لباس مناسبی به تن داشته باشند که شانه ها و زانوها پوشیده باشد. همچنین، حفظ سکوت و آرامش در داخل موزه برای احترام به فضای معنوی و همچنین سایر بازدیدکنندگان بسیار مهم است. هرچند کلیسا عمدتاً به عنوان موزه فعالیت می کند، اما در برخی مناسبت های خاص و نادر، مراسم مذهبی در آن برگزار می شود که بهتر است از قبل درباره آن ها اطلاعات کسب کنید.

دسترسی و آدرس

کلیسای ناجی در خون به راحتی از طریق سیستم متروی سن پترزبورگ قابل دسترسی است. نزدیک ترین ایستگاه های مترو شامل «Nevsky Prospekt» (خط ۲) و «Gostiny Dvor» (خط ۳) هستند که هر دو در فاصله پیاده روی کوتاهی از کلیسا قرار دارند. پس از خروج از مترو، می توان با پیاده روی دلپذیری در طول خیابان نوسکی و سپس به سمت کانال گریبایدوف به کلیسا رسید. آدرس دقیق آن Naberezhnaya Kanala Griboyedova, 2, St Petersburg, Russia است. متاسفانه به دلیل قدمت بنا و وجود پله های متعدد، دسترسی برای افراد دارای معلولیت و ویلچر محدود است و تنها بخشی از طبقه همکف قابل دسترسی است. اما مسئولین کلیسا در حال برنامه ریزی برای نصب آسانسور در آینده نزدیک برای بهبود دسترسی هستند.

نتیجه گیری: کلیسای ناجی در خون؛ نگینی در قلب سن پترزبورگ

کلیسای ناجی در خون بیش از یک بنای تاریخی صرف است؛ این مکان تجربه ای چندحسی است که تاریخ، هنر و معنویت را به هم گره می زند. این شاهکار معماری در قلب سن پترزبورگ، داستان غم انگیز ترور الکساندر دوم را در خود جای داده و آن را به نمادی از مقاومت، زیبایی و هویت ملی روسیه تبدیل کرده است. از گنبدهای پیازی شکل و رنگارنگ بیرونی گرفته تا موزاییک های خیره کننده و بی شمار داخلی که صحنه هایی از عهد جدید و قدیسان روسی را به تصویر می کشند، هر گوشه از این کلیسا روایتگر داستانی عمیق و پربار است.

بازدید از کلیسای ناجی در خون، فرصتی بی نظیر برای ارتباط با روح روسیه است؛ روسیه ای که در تقاطع سنت و مدرنیته، هنر و سیاست، و ایمان و عقلانیت قرار گرفته است. بازی نور بر روی سنگ های قیمتی، بازتاب گنبدها در آب های کانال گریبایدوف و زمزمه تاریخ در راهروهای موزاییک کاری شده، حسی از شگفتی و تحسین را در دل هر بازدیدکننده ای بیدار می کند. بهترین زمان برای بازدید از این کلیسا، ساعت غروب آفتاب است، زمانی که نور خورشید گنبدهای رنگارنگ را روشن کرده و انعکاس آن در آب های کانال، منظره ای رؤیایی و فراموش نشدنی ایجاد می کند. در زمستان نیز، پوشش برف بر گنبدها، کلیسا را به قصری یخ زده از داستان ها تبدیل می کند که حال و هوایی سحرآمیز دارد.

«این کلیسا با گنبدهای پیازی شکل و رنگارنگش، از دور مانند تاجی درخشان بر سر شهر می درخشد و نمای بیرونی کلیسا از آجرهای قرمز و سفید ساخته شده و با کاشی های رنگارنگ، سرامیک های لعاب دار و سنگ های نیمه قیمتی تزئین شده است.»

کلیسای ناجی در خون، نه فقط یک جاذبه گردشگری، بلکه یک سفر در زمان است که هر بیننده ای را به تأمل در شکوه گذشته و پیچیدگی های تاریخ دعوت می کند. این بنا، نگینی درخشان بر تارک سن پترزبورگ، بی شک یکی از آن مکان هایی است که باید در طول زندگی از آن بازدید کرد و از نزدیک شاهد این شاهکار بی همتا بود. در سکوت سالن های موزاییک کاری شده آن بایستید، به بازی نور بر روی سنگ های قیمتی بنگرید و تاریخ پرتلاطم روسیه را در سنگ های این بنای باشکوه احساس کنید.